Peaky Blinders

O serialu Peaky Blinders

Peaky Blinders to brytyjski serial kryminalny stworzony przez Stevena Knighta, który zadebiutował na BBC Two w 2013 roku i szybko stał się globalnym fenomenem. Serial składa się z sześciu sezonów emitowanych w latach 2013-2022, każdy zawierający po sześć odcinków trwających około 60 minut. Akcja rozgrywa się w Birmingham tuż po I wojnie światowej, w burzliwych latach 20. XX wieku, kiedy miasto tętniło życiem przemysłowym i przestępczym. Głównym bohaterem jest Thomas Shelby grany przez Cilliana Murphy'ego, charyzmatyczny weteran wojenny i bezwzględny lider gangu Peaky Blinders. Serial łączy elementy dramatu rodzinnego z gangsterskim thrillerem, osadzając fikcyjną historię w autentycznych realiach historycznych. Nazwa gangu pochodzi od charakterystycznych czapek z wszytymi żyletkami, które służyły jako broń w walkach ulicznych. Produkcja wyróżnia się wyjątkową stylistyką wizualną, fenomenalną obsadą i ścieżką dźwiękową łączącą muzykę epoki z współczesnymi coverami rockowych utworów.

Fabuła

Historia rozpoczyna się w 1919 roku w industrialnym Birmingham, gdzie Thomas Shelby wraz z braćmi Arthurem i Johnem oraz wpływową ciotką Polly Gray kieruje gangiem Peaky Blinders. Gang zarabia na nielegalnych zakładach bukmacherskich, przemycie i innych przestępczych interesach, dominując w podziemnym świecie miasta. Kluczowym punktem zwrotnym staje się skradziony transport broni z lokalnej fabryki, który przyciąga uwagę konkurencyjnych gangów, komunistów, IRA oraz bezwzględnego inspektora Chestera Campbella wysłanego przez Winstona Churchilla. Tommy, naznaczony traumą wojenną i cierpiący na PTSD, ambicjonalnie dąży do rozszerzenia wpływów rodziny, łącząc przestępczość z legalnymi biznesami. W kolejnych sezonach Shelby'owie mierzą się z nowymi antagonistami, takimi jak włoska mafia z Nowego Jorku pod wodzą Luki Changretty, szkoccy Billy Boys czy polityk Oswald Mosley. Serial eksploruje wewnętrzne demony Tommy'ego, jego cygańskie korzenie i skomplikowane relacje rodzinne na tle brutalnych walk o władzę. Historia pokazuje ewolucję gangu od lokalnych przestępców do wpływowych graczy na arenie politycznej i biznesowej. Każdy sezon wprowadza nowe wyzwania, które testują lojalność rodzinną i zdolności przywódcze Tommy'ego.

Produkcja i kontekst

Serial powstał na podstawie pomysłu Stevena Knighta, który zainspirował się prawdziwą historią gangu Peaky Blinders działającego w Birmingham od około 1890 roku. Twórcy osadzili fabułę w realiach powojennych lat 20., łącząc historyczne wydarzenia jak I wojna światowa, Czarny Czwartek czy wzrost faszyzmu z fikcyjnymi przygodami rodziny Shelbych. Produkcja rozpoczęła się w 2013 roku z pierwszymi odcinkami wyreżyserowanymi przez Otto Bathursta, a kolejne sezony realizowali Anthony Byrne, Colm McCarthy, Tim Mielants i David Caffrey. Większość zdjęć realizowano w Yorkshire dzięki dofinansowaniu Screen Yorkshire, co było warunkiem finansowania produkcji. Serial emitowano początkowo na BBC Two dla sezonów 1-4, a następnie przeniesiono na BBC One dla sezonów 5-6. Knight podkreślał autentyczność produkcji, czerpiąc z osobistych doświadczeń związanych z Birmingham i historią przemysłową miasta. Zdjęcia do trzeciego sezonu trwały 78 dni, od października 2015 do stycznia 2016, co pokazuje skalę przedsięwzięcia. Produkcja szóstego sezonu została opóźniona przez pandemię COVID-19, ale ostatecznie zakończono ją sukcesem.

Dlaczego warto obejrzeć

Peaky Blinders wyróżnia się przede wszystkim charyzmatycznym antybohaterem Thomasem Shelbym, którego ambicje i wewnętrzne demony tworzą uzależniającą mieszankę dramatu psychologicznego. Serial błyszczy wizualnie dzięki autentycznemu oddaniu industrialnego Birmingham, stylizowanym kostiumom z charakterystycznymi czapkami z żyletkami i eleganckim garniturami oraz wyjątkowej ścieżce dźwiękowej łączącej rockowe covery z muzyką epoki. Unikalna fuzja gangsterskiego kina w stylu Ojca chrzestnego, historii politycznej z elementami faszyzmu i IRA oraz dramatu rodzinnego z cygańskimi motywami czyni serial świeżym i nieprzewidywalnym. Fenomenalna obsada z Cillianem Murphy'm na czele, wspierana przez Helen McCrory, Paula Andersona i Sama Neilla, buduje napięcie między brutalnością przestępczego świata a głęboką introspekcją bohaterów. Serial oferuje emocjonalną podróż bez schematów, eksplorując tematy PTSD, lojalności rodzinnej i ceny ambicji. Reżyseria mistrzowsko balansuje między akcją a psychologią postaci, tworząc atmosferę pełną napięcia i nieprzewidywalności. Każdy sezon wprowadza nowe wyzwania i antagonistów, utrzymując widzów w ciągłym napięciu. To produkcja, która redefiniuje gatunek serialu gangsterskiego, łącząc go z historią i dramatem rodzinnym na najwyższym poziomie.

Odbiór krytyczny

Peaky Blinders cieszy się uznaniem krytyków za fenomenalną grę aktorską, szczególnie Cilliana Murphy'ego i Helen McCrory, oraz mistrzowską stylizację epoki i mieszankę gangsterskich intryg z dramatem rodzinnym. Recenzje chwalą powroty do korzeni, szczególnie Birmingham w piątym sezonie, głęboką introspekcję Tommy'ego i rozwój wątków politycznych, choć niektóre sezony krytykowano za początkową nudę i nadmiar emocji nad akcją. Na platformie IMDb serial osiągnął wysoką ocenę 8.7 na podstawie ponad 736 tysięcy głosów, co świadczy o jego wyjątkowej jakości. Średnia na Rotten Tomatoes dla pierwszego sezonu wynosi około 93 procent, z uznaniem za autentyczność historyczną i wysoką jakość produkcji. Krytycy podkreślają gang z klasą i emocjonalne oczyszczenie bohaterów jako kluczowe elementy sukcesu serialu. Serial zdobył liczne nagrody BAFTA w latach 2014-2018, w tym za kostiumy, muzykę i najlepszy dramat serialowy. Chociaż nie otrzymał nominacji do Oscarów ani Złotych Globów, triumfował na brytyjskich nagrodach i festiwalach takich jak Monte Carlo TV Festival. Recenzenci zgodnie chwalą serial za odświeżenie gatunku gangsterskiego i wprowadzenie nowych standardów jakości w brytyjskiej telewizji.

Gdzie obejrzeć w Polsce

W Polsce w 2026 roku Peaky Blinders jest dostępny głównie na platformie Netflix, gdzie można znaleźć wszystkie sześć sezonów, w tym szósty sezon jako globalny hit platformy. Netflix pozostaje podstawową i najwygodniejszą opcją dla polskich widzów, oferując serial z polskimi napisami i w niektórych przypadkach z polskim lektorem. Możliwe są również dodatkowe opcje na platformach takich jak Player.pl lub Canal+ Online, w zależności od aktualnych umów licencyjnych i dostępności. Serial był również emitowany w polskiej telewizji, a niektóre odcinki mogą być dostępne w serwisie TVP VOD z polskim lektorem. Dostępność na różnych platformach może się zmieniać w zależności od odnowienia licencji, dlatego zaleca się weryfikację w aplikacjach streamingowych. Dla najlepszego doświadczenia oglądania warto sprawdzić aktualne opcje językowe i jakość obrazu na wybranej platformie. Film kontynuacja Peaky Blinders Nieśmiertelny będzie dostępny na Netflix od 20 marca 2026 roku po premierze kinowej. Widzowie mogą również skorzystać z wypożyczalni cyfrowych lub zakupu odcinków w serwisach VOD, jeśli preferują posiadanie kopii serialu.

Nagrody i wyróżnienia