Joker

O filmie Joker

Joker to psychologiczny thriller z 2019 roku w reżyserii Todda Phillipsa, stanowiący radykalną reinterpretację kultowej postaci z uniwersum DC Comics. Film opowiada alternatywną historię pochodzenia Jokera, skupiając się na Arthurze Flecku - cierpiącym na zaburzenia psychiczne klaunie i nieudanym komikiem stand-upowym. Joaquin Phoenix w głównej roli stworzył hipnotyczącą kreację, za którą otrzymał Oscara dla najlepszego aktora. Produkcja wyróżnia się mroczną atmosferą inspirowaną filmami Martina Scorsese z lat 70. i 80., szczególnie Taksówkarzem i Królem komedii. Film został osadzony w wyniszczonym Gotham City lat 80., gdzie panują nierówności społeczne, bezrobocie i rosnące napięcia. To pierwszy film z kategorią wiekową R, który zarobił ponad miliard dolarów na całym świecie. Joker zdobył Złotego Lwa na Festiwalu Filmowym w Wenecji i otrzymał 11 nominacji do Oscara, wygrywając w dwóch kategoriach.

Fabuła

Arthur Fleck to samotny mężczyzna cierpiący na zaburzenia neurologiczne powodujące niekontrolowane napady śmiechu, który mieszka z chorą matką Penny w wyniszczonym Gotham City. Pracuje jako klaun na przyjęcia dziecięce i marzy o karierze stand-upowca, ale jego występy spotykają się z chłodnym odbiorem publiczności. Arthur jest uzależniony od leków z programu pomocy społecznej, jednak miasto tnie budżety na opiekę zdrowotną, pogłębiając jego izolację. Po ataku ulicznym zaczyna nosić broń w pracy, co komplikuje jego codzienne życie i relację z sąsiadką Sophie, samotną matką. Seria upokorzeń - od zwolnienia z pracy po nieudane występy komediowe - prowadzi do stopniowej utraty stabilności psychicznej. Arthur odkrywa mroczne sekrety dotyczące swojej przeszłości i relacji z matką, co dodatkowo destabilizuje jego psychikę. Jego wewnętrzny chaos zaczyna odbijać szerszy kryzys społeczny, a postać Arthura staje się symbolem buntu przeciwko elitom. Film śledzi jego transformację z marginalizowanego everymana w ikonicznego złoczyńcę, inspirującego chaotyczny ruch antyelitarny z klaunowskimi maskami.

Produkcja i kontekst

Todd Phillips i Scott Silver stworzyli scenariusz inspirowany postacią Jokera z komiksów DC, tworząc alternatywną historię pochodzenia skupioną na studium psychiki marginalizowanego człowieka. Phillips chciał wyjść poza konwencję blockbusterowych adaptacji komiksów, czerpiąc z klimatów lat 80. i filmów Martina Scorsese. Joaquin Phoenix zgodził się na rolę po intensywnych przygotowaniach, schudnął ponad 23 kilogramy, aby oddać fizyczną degrengoladę postaci. Zdjęcia trwały od września do grudnia 2018 roku w Jersey City i Nowym Jorku, które udawało Gotham City. Film powstał z budżetem 55-70 milionów dolarów jako niezależna produkcja DC Elseworlds, bez powiązań z głównym uniwersum filmowym. Phillips podkreślał tematy braku miłości, traumy dziecięcej i braku współczucia w społeczeństwie, dementując oskarżenia o gloryfikację przemocy. Martin Scorsese miał początkowo być producentem i współautorem scenariusza, ale odszedł z projektu ze względu na pracę nad Irlandczykiem. Produkcja celowo umieściła akcję w 1981 roku, aby oddzielić film od bieżących wydarzeń w uniwersum DC.

Dlaczego warto obejrzeć

Joker wyróżnia się przede wszystkim genialną kreacją Joaquina Phoenixa, który stworzył jedną z najlepszych ról w swojej karierze, łącząc fizyczną i psychiczną transformację w poruszający portret człowieka na skraju załamania. Film oferuje świeże spojrzenie na gatunek filmów komiksowych, rezygnując z typowych elementów superbohaterskich na rzecz psychologicznego thrillera inspirowanego klasykami kina lat 70. Wizualna strona produkcji zachwyca - od mrocznej fotografii Lawrence'a Shera po genialną ścieżkę dźwiękową Hildur Guðnadóttir, która zdobyła Oscara. To nie jest typowy film rozrywkowy, lecz prowokacyjne dzieło sztuki, które podnosi ważne tematy społeczne jak marginalizacja, zdrowie psychiczne i nierówności ekonomiczne. Film prowokuje do dyskusji o współczesnych problemach społecznych, nie moralizując ani nie podając gotowych odpowiedzi. Reżyseria Todda Phillipsa mistrzowsko buduje napięcie i atmosferę klaustrofobii w Gotham City. Joker to również wizualny spektakl - ikoniczne sceny jak taniec na schodach czy występ w programie telewizyjnym na długo pozostają w pamięci. Dla miłośników kina artystycznego to obowiązkowa pozycja, która udowadnia, że filmy komiksowe mogą być poważnym dziełem sztuki.

Odbiór krytyczny

Joker spotkał się z bardzo podzielonym odbiorem krytyków, generując intensywne debaty w środowisku filmowym i mediach. Film zdobył prestiżowego Złotego Lwa na Festiwalu Filmowym w Wenecji, stając się pierwszą produkcją DC uhonorowaną tym wyróżnieniem. Krytycy chwalili przede wszystkim wybitną kreację Joaquina Phoenixa, wizualną stronę filmu oraz odważne podejście reżysera do znanej postaci. Na portalu Rotten Tomatoes film uzyskał 68% pozytywnych recenzji od krytyków przy 88% aprobaty widowni, co pokazuje różnicę w odbiorze między profesjonalistami a zwykłymi widzami. Część recenzentów krytykowała film za brak oryginalności, zarzucając mu nadmierną inspirację filmami Scorsese, szczególnie Taksówkarzem i Królem komedii. Kontrowersje wzbudziły również obawy o potencjalne inspirowanie przemocy, szczególnie po tragicznych strzelaninach w kinach w USA. Mimo kontrowersji, film otrzymał 11 nominacji do Oscara, co potwierdziło jego wysoką jakość artystyczną. Średnia ocen na IMDb wynosi 8,4/10 przy ponad 1,6 miliona głosów, co czyni go jednym z najwyżej ocenianych filmów na platformie.

Gdzie obejrzeć w Polsce

W 2026 roku Joker jest dostępny na kilku platformach streamingowych w Polsce, choć dostępność może się zmieniać w zależności od rotacji licencji. Film można obejrzeć na HBO Max, który obecnie nosi nazwę Max i oferuje bogaty katalog filmów Warner Bros. Netflix również okresowo udostępnia ten tytuł w swojej ofercie, warto więc regularnie sprawdzać katalog platformy. Dla osób preferujących wypożyczenie lub zakup cyfrowy, film dostępny jest w serwisach Google Play Movies, Apple TV, Rakuten TV oraz Chili. Platforma Vectra również oferuje możliwość wypożyczenia lub zakupu filmu w wysokiej jakości. Joker nie jest dostępny w standardowej ofercie Disney+ ani Amazon Prime Video w Polsce, choć może pojawić się jako płatne wypożyczenie. Zaleca się korzystanie z serwisu JustWatch, który na bieżąco aktualizuje informacje o dostępności filmów na różnych platformach streamingowych. Warto również sprawdzać oferty telewizji kablowych, które okresowo emitują film w swoich kanałach filmowych. Ceny wypożyczenia wahają się zwykle od 9,99 do 19,99 zł, a zakup kosztuje około 39,99-49,99 zł w zależności od platformy i jakości.

Nagrody i wyróżnienia