Biedne istoty

O filmie Biedne istoty

Biedne istoty to adaptacja powieści Alasdaira Graya z 2023 roku, wyreżyserowana przez greckiego twórcę Yorgosa Lanthimosa. Film opowiada historię Belli Baxter, młodej kobiety wskrzeszonej przez ekscentrycznego naukowca w steampunkowej wersji epoki wiktoriańskiej. Emma Stone w roli głównej przechodzi spektakularną przemianę od niewinnej postaci z umysłem dziecka do pewnej siebie kobiety odkrywającej świat. W obsadzie znaleźli się również Willem Dafoe jako doktor Godwin Baxter oraz Mark Ruffalo jako rozpustny prawnik Duncan Wedderburn. Film łączy elementy science-fiction, czarnej komedii i dramatu emancypacyjnego, tworząc unikalne dzieło o wolności i tożsamości. To koprodukcja Wielkiej Brytanii, Irlandii, USA i Węgier, która zdobyła uznanie krytyków i widzów na całym świecie.

Fabuła

Historia rozpoczyna się w wiktoriańskim Londynie, gdzie doktor Godwin Baxter wskrzesza młodą kobietę po tragicznym wydarzeniu, wymieniając jej mózg na mózg jej nienarodzonego dziecka. Bella Baxter, posiadająca umysł niemowlaka w ciele dorosłej kobiety, szybko uczy się języka i zasad społecznych pod opieką swojego twórcy. Jej dziecięca ciekawość i bezpośredniość prowadzą do fascynujących odkryć dotyczących świata dorosłych. Wkrótce Bella ucieka z prawnikiem Duncanem Wedderburnem, wyruszając w podróż po Europie - od Lizbony przez Aleksandrię po Paryż. Podczas tej odysei odkrywa seksualność, wolność i własną tożsamość, kwestionując patriarchalne normy społeczne. Film śledzi jej ewolucję od czystej karty do emancypowanej kobiety, która sama decyduje o swoim losie. Wizualnie historia przechodzi od czarno-białego świata do kolorowego, symbolizując duchowy rozwój bohaterki.

Produkcja i kontekst

Film powstał jako adaptacja powieści Alasdaira Graya, inspirowanej motywami Frankensteina Mary Shelley i mitem o Pigmalionie. Yorgos Lanthimos, znany z takich dzieł jak Lobster czy Faworyta, ponownie eksploruje absurdalną estetykę i krytykę norm społecznych. Scenariusz napisał Tony McNamara, który wcześniej współpracował z reżyserem przy Faworycie. Produkcja była międzynarodową koprodukcją, z zdjęciami kręconymi między innymi na Węgrzech. Film wyróżnia się unikalną scenografią łączącą elementy wiktoriańskie z futurystycznymi, tworząc świat poza czasem i przestrzenią. Kostiumy i charakteryzacja podkreślają groteskowe elementy, szczególnie w przypadku postaci Willem Dafoe. Zdjęcia wykorzystują obiektyw rybie oko jako portal do obcych światów, a gra kolorów symbolizuje etapy rozwoju Belli. Produkcja trwała w 2023 roku, z premierą światową 1 września tego samego roku.

Dlaczego warto obejrzeć

Biedne istoty to wyjątkowe połączenie steampunkowej estetyki, czarnej komedii i głębokiej refleksji nad wolnością kobiet. Emma Stone dostarcza jedną z najlepszych ról w swojej karierze, mistrzowsko oddając ewolucję umysłową swojej postaci od dziecinnej niewinności po dojrzałą emancypację. Film oferuje odważną wariację na temat Frankensteina z humorem i groteską, przedstawiając przyspieszony kurs z życia przez pryzmat seksualności i wiedzy. Wizualne eksperymenty Lanthimosa, od gry kolorów po unikalne ujęcia, tworzą niezapomniane doświadczenie kinowe. To subwersywna opowieść o krytyce patriarchatu i męskich fantazji kontroli nad kobiecością. Film łączy rozrywkę z intelektualną refleksją, oferując widzom zarówno spektakl wizualny, jak i głębokie przesłanie o prawie do samostanowienia. Dla miłośników kina artystycznego i eksperymentalnego to pozycja obowiązkowa.

Odbiór krytyczny

Krytycy przyjęli film z entuzjazmem, chwaląc wizualną ekstrawagancję i ewolucję Emmy Stone jako aktorki. Recenzje podkreślają subwersywną opowieść o kobiecej podmiotowości i skuteczną krytykę patriarchalnych struktur społecznych. Szczególnie doceniono czarny humor, groteskę i refleksję nad tożsamością, choć niektórzy krytycy zwracali uwagę na miejscami intelektualny banał. Film został określony jako najmocniejsze potwierdzenie artystycznej trajektorii Yorgosa Lanthimosa. Emma Stone zdobyła Oscara za najlepszą rolę kobiecą w 2024 roku, a film triumfował na festiwalach filmowych. Złoty Lew na Festiwalu Filmowym w Wenecji oraz Złote Globy w kategoriach najlepszy musical/komedia i najlepsza aktorka potwierdziły wysoką ocenę branży. Wysokie noty na platformach takich jak Filmweb i IMDb świadczą o pozytywnym odbiorze również wśród szerszej publiczności.

Gdzie obejrzeć w Polsce

Film miał kinową premierę w Polsce z polskimi napisami, dystrybuowany przez Searchlight Pictures. Po zakończeniu eksploatacji kinowej Biedne istoty pojawiły się na platformach VOD, umożliwiając wypożyczenie lub zakup cyfrowy. Ze względu na przynależność do katalogu Searchlight Pictures, film może być dostępny na platformach należących do Disney, takich jak Disney+ w ramach sekcji Star. Warto również sprawdzić dostępność na HBO Max, Netflix czy Canal+, które często oferują nagradzane filmy artystyczne. Aktualna dostępność na poszczególnych platformach streamingowych może się zmieniać, dlatego zaleca się regularne sprawdzanie ofert. Film jest również dostępny w wypożyczalniach DVD i Blu-ray dla miłośników fizycznych nośników. Ze względu na treści dla dorosłych, film skierowany jest do widzów pełnoletnich poszukujących ambitnego kina artystycznego.

Nagrody i wyróżnienia