1917

O filmie 1917

1917 to brytyjsko-amerykański dramat wojenny z 2019 roku w reżyserii Sama Mendesa, zdobywcy Oscara za American Beauty. Film opowiada historię dwóch młodych brytyjskich szeregowców - Schofielda i Blake'a - którzy podczas I wojny światowej otrzymują misję dostarczenia kluczowej wiadomości za linie wroga. Produkcja wyróżnia się innowacyjną techniką filmową - została nakręcona w serii długich, ciągłych ujęć, sprytnie połączonych w montażu, by stworzyć wrażenie jednego nieprzerwanego planu trwającego cały film. Scenariusz oparty jest na wspomnieniach dziadka reżysera, Alfreda Mendesa, weterana I wojny światowej. Film zdobył liczne nominacje do Oscarów w 10 kategoriach, w tym za najlepszy film, reżyserię i zdjęcia. Z oceną 8.2 na IMDb i ponad 750 tysiącami głosów, 1917 uznawany jest za jeden z najlepszych filmów wojennych ostatnich lat. Produkcja łączy spektakularne walory wizualne z głębokim portretem psychologicznym zwykłych żołnierzy uwikłanych w piekło wojny.

Fabuła

Akcja filmu rozgrywa się 6 kwietnia 1917 roku na froncie zachodnim I wojny światowej. Dwóch młodych brytyjskich szeregowców - Blake i Schofield - otrzymuje od generała Erinmore'a niezwykle ryzykowną misję. Muszą przedrzeć się za linie wroga i w ciągu zaledwie ośmiu godzin dostarczyć rozkaz odwołujący planowany atak. Atak ten, w świetle nowych informacji wywiadowczych, nie ma najmniejszych szans powodzenia i grozi zagładą ponad 1600 żołnierzy, w tym brata Blake'a. Bohaterów czeka długa i niebezpieczna wędrówka przez piekielny krajobraz zniszczeń, gdzie każdy krok zbliża ich do celu, ale jednocześnie do konfrontacji z traumą wojny. Film nie jest zwykłą opowieścią o bohaterostwie - to portret bezsilności, przerażenia i absurdu konfliktu zbrojnego. Żołnierze muszą stawić czoła śmierci, przetrwać błoto, kule i bezsens działań wojennych, walcząc przede wszystkim o przetrwanie w świecie, który stracił wszelki sens.

Produkcja i kontekst

Scenariusz filmu został oparty na wspomnieniach dziadka Sama Mendesa - Alfreda Mendesa, pisarza i weterana I wojny światowej. Epizod wojennego doświadczenia Alfreda, opowiadający o posłańcu przeddzierającym się przez linię frontu, zadziałał jako inspiracja dla pełnometrażowej produkcji. Choć koncept czerpie z prawdziwych wspomnień, większość zdarzeń przedstawionych w filmie to fikcja oparta na szczegółowej znajomości realiów tamtych czasów. Mendes pracował z kilkoma historykami, aby zapewnić autentyczność każdego elementu uzbrojenia, wyposażenia i detali historycznych. Wspólnie z operatorem Rogerem Deakinsem twórcy postanowili przedstawić wojnę nie jako zwykłe pole bitwy, ale jako zaświaty i czyściec, pełne wizualnych cytatów z wielkich dzieł sztuki. Zdjęcia realizowano między innymi na Salisbury Plain w hrabstwie Wiltshire, symulując autentyczne pole bitwy. Ekipa zbudowała realistyczne scenografie od zera, w tym drut kolczasty dostosowany do ruchu kamery na ziemi niczyjej. Proces prób był znacznie dłuższy i bardziej rygorystyczny niż w standardowych filmach, z naciskiem na precyzję każdej akcji.

Dlaczego warto obejrzeć

1917 wyróżnia się przede wszystkim innowacyjnym stylem narracyjnym - Mendes maluje wojnę jako dramat zwykłych ludzi, którzy nie rozumieją, o co walczą i jaki sens ma ich poświęcenie. Film skupia się na głębi psychologicznej, pokazując traumy, bezsilność i strach młodych żołnierzy, nie gloryfikując ich bohaterstwo. Wizualna artyzacja powstała dzięki współpracy Mendesa i operatora Deakinsa stworzyła piekielny krajobraz wojny, który przypomina wizje z dzieł sztuki. Poprzez intymną historię dwójki żołnierzy film pokazuje szerszą skalę niesprawiedliwości i bezsensowności wojen. Technika pozornego jednego ujęcia daje wyjątkową immersję - po wybuchach piszczy w uszach, czuć pył, co pogłębia realizm wojny. W porównaniu do typowych filmów wojennych, 1917 unika antywojennego banału, skupiając się na survivalu i bohaterstwie w sposób, który wyróżnia go na tle innych produkcji. To uniwersalny przekaz o tym, jak bohaterowie walczą o uratowanie dwóch batalionów, podczas gdy setki tysięcy żołnierzy giną bez zauważenia, co wyostrza absurd konfliktu.

Odbiór krytyczny

Film zyskał entuzjastyczne recenzje od krytyków, którzy docenili surowy, pozbawiony patosu portret wojny ukazujący działania bohaterów jako walkę o przetrwanie, a nie spektakularny heroizm. Krytycy podkreślali artystyczną wizję Mendesa i Deakinsa, zwracając uwagę na panoramę koszmaru i głębokie sondowanie psychiki postaci. Film zdobył liczne nominacje do Oscarów w 10 kategoriach, w tym za najlepszy film, reżyserię i zdjęcia, oraz Złoty Glob za najlepszy film dramatyczny. Uznanie otrzymał również za inne prestiżowe nagrody branżowe, co potwierdza jego wysoką ocenę w środowisku filmowym. Część recenzentów określiła jednak 1917 jako anglosaski film propagandowy, podkreślający bohaterstwo brytyjskich żołnierzy w sposób gloryfikujący. Krytycy zauważyli również, że film nie jest w pełni nakręcony w jednym ujęciu - montaż zawiera zamaskowane cięcia, choć wrażenie ciągłości jest imponujące i zwiększa immersję. Mimo kontrowersji, głębokie podejście do tematu wojny znalazło uznanie u widowni zmęczonej tradycyjnymi filmami wojennymi. Film osiągnął znaczną popularność i stał się istotnym tytułem w kinematografii wojennej.

Gdzie obejrzeć w Polsce

Film 1917 miał polską premierę kinową 24 stycznia 2020 roku, dystrybuowany przez Monolith Films z polskimi napisami i lektorem. Po zakończeniu eksploatacji kinowej produkcja trafiła na różne platformy VOD i streamingowe. Dostępność filmu na konkretnych platformach może się zmieniać w zależności od umów licencyjnych i okresu obowiązywania. Warto sprawdzić bieżącą dostępność na popularnych platformach streamingowych działających w Polsce, takich jak Netflix, Amazon Prime Video, HBO Max, Disney+, czy Player. Film można również wypożyczyć lub kupić w formie cyfrowej w serwisach VOD jak iTunes, Google Play Movies, Microsoft Store czy Rakuten TV. Dostępne są również wydania na nośnikach fizycznych - DVD i Blu-ray, które można nabyć w sklepach stacjonarnych i internetowych. Ze względu na prestiżowy charakter produkcji i liczne nagrody, 1917 regularnie pojawia się w ofertach różnych platform, szczególnie w okresach promocyjnych lub rocznic związanych z I wojną światową. Rekomenduje się sprawdzenie aktualnej dostępności bezpośrednio na stronach wymienionych serwisów.

Nagrody i wyróżnienia